CREATIVITEIT VAN HOOGBEGAAFDEN

Kenmerkend voor hoogbegaafden is de creativiteit. Deze creativiteit kan op verschillende manieren tot uiting komen.

Je kunt bijvoorbeeld goed zijn in kunst of muziek maken, maar creativiteit kan zich ook uiten in je denk- en zienswijze.

Als hoogbegaafde kun je bijvoorbeeld met onconventionele en creatieve ideeën en oplossingen komen en je kunt bestaande concepten samenvoegen tot iets nieuws.

Het mooie van deze vorm van creativiteit is dat je in staat bent om dingen te maken die er nog niet waren voordat jij ze bedacht. Deze vernieuwende ideeën worden alleen niet altijd meteen begrepen door de mensen om je heen.

Hoe creatiever je bent, hoe groter de kans dat je tegen onbegrip aanloopt. Mensen zullen je ‘hoe’-vragen stellen waar je nog geen antwoord op hebt en je plannen onrealistisch noemen.

Daarom is het belangrijk dat je een omgeving opzoekt waarin je gelijkgestemden treft die jou kunnen steunen in je ideeën en plannen. Houd vast aan jouw visie en aan wat je voor je ziet. Soms moet jij het eerst maken voordat anderen kunnen begrijpen wat je bedoelt.

Het kan als laatste ook zijn dat jouw creativiteit tot uiting komt in de vorm van een creatief gevoel voor humor. Veel hoogbegaafden kunnen bijvoorbeeld intens plezier beleven aan woordgrapjes en aan de inconsistenties in het dagelijks leven die anderen ontgaan.

INTRINSIEKE MOTIVATIE

Zodra je als hoogbegaafde je zinnen ergens op hebt gezet, kun je een bovengemiddeld doorzettingsvermogen laten zien. Je kunt jezelf intrinsiek motiveren om bepaalde acties te ondernemen.

Hiervoor is het wel noodzakelijk dat je ergens het nut van inziet, dat je de urgentie voelt en dat het belangrijk genoeg is voor je.

Anders kun je jezelf er juist buitengewoon moeilijk toe aanzetten of je verliest heel snel je motivatie als je er toch aan begint. Daardoor twijfelen veel hoogbegaafden aan hun doorzettingsvermogen. Belangrijk hier is om te herkennen waar je jouw doorzettingsvermogen al voor aan het inzetten bent.

Het voordeel van deze eigenschap is dat jij jezelf ergens helemaal in kunt vastgrijpen. Met een hyperfocus kun je bereiken wat jij jezelf had voorgenomen. Als jij iets wilt, dan lukt het ook. Linksom of rechtsom. Daardoor kun je tot buitengewone prestaties komen.

Het nadeel van een bovengemiddeld doorzettingsvermogen is dat je jezelf voorbij kunt lopen. Je kunt het moeilijk vinden om iets los te laten waardoor je je eigen grenzen overschrijdt. Of je haalt jezelf te veel verplichtingen op de hals terwijl je een te hoge druk en verwachting op jezelf legt.

Hierdoor neemt het risico op een burn-out toe. Om dat te voorkomen is het nodig dat je scherp hebt waar je deze kwaliteit wel en niet voor in wilt zetten.

KRITISCH INGESTELD

Hoogbegaafden zijn kritische denkers en nemen niet snel iets voor waar aan. Je zult wellicht herkennen dat je graag wilt weten waarom iets op een bepaalde manier is of gedaan wordt. Je vraagt door naar de achtergronden en bronnen.

Daarom kun je nog weleens als lastig gezien worden. Mensen merken wellicht naar je op: ‘Waarom doe je toch altijd zo moeilijk?’, of ‘Waarom kun je niet eens gewoon iets van me aannemen?’

Er kunnen bovendien conflicten ontstaan omdat anderen het gevoel krijgen dat jij hen niet vertrouwt. Ze schieten in de verdediging als je ergens iets opmerkt wat niet helemaal klopt of als je een inconsistentie aanwijst.

Ook al doe je dat vanuit goede bedoelingen, voor de mensen om je heen is het soms moeilijk om hiermee om te gaan. Ze kunnen je als bedreigend en intimiderend ervaren wat een goed gesprek in de weg staat.

Wanneer je dit opmerkt, is het belangrijk om dat bespreekbaar te maken. Toon daarin ook je eigen kwetsbaarheid. Geef aan dat je graag op een goede manier met elkaar wilt omgaan. Laat zien dat jij je ervan bewust bent dat je kritisch bent en dat dit misschien moeilijk is voor hem of haar.

Als kritische denker hecht je daarnaast waarde aan eerlijkheid, waarheid en integriteit. Wanneer dit ontbreekt, zul je gemakkelijk met je hakken in het zand gaan of mensen hierop aanspreken. Wanneer je dit doet als iets je nog hoog zit, kun je hiermee anderen onbedoeld kwetsend en verwijtend overkomen. 

Het is bovendien belangrijk dat je altijd eerst onderzoekt waarom iets is of waarom iets op een bepaalde manier gedaan wordt. Wanneer je te snel conclusies trekt en aannames doet over intenties kun je soms acties uitzetten die onnodig en onhandig zijn.

Door te bevragen kun je erachter komen dat iemand de juiste intenties had, maar misschien ook andere informatie. Of je komt er samen achter waar het beter kan.

Naast kritisch zijn op wat je ziet, ben je ook kritisch op jezelf en op de prestaties die je levert. Je legt jezelf langs de hoogste maatstaf en je streeft naar perfectie in vrijwel alles wat je doet.

Hierdoor vergeet je soms te erkennen hoeveel je al bereikt hebt. Bovendien ben je niet snel tevreden met wat je doet waardoor je een negatief zelfbeeld kunt ontwikkelen.

Tegelijkertijd verbaas jij je vaak over het werk dat door anderen wordt aangeleverd. In jouw ogen leveren ze vaak ondermaats. Je kunt jezelf er zelfs boos over maken omdat je het gevoel hebt dat de ander zich er maar gemakkelijk vanaf heeft gemaakt.

Daarom is het nodig dat jij je beseft dat jouw maatstaf hoger ligt en dat niet iedereen hieraan kan voldoen. Vaak is het geen onwil maar onmacht.

In het verlengde hiervan mag je vooral ook gaan zien tot hoeveel je in staat bent, en dat niet alles wat je doet perfect hoeft te zijn. Soms mag je best wat zachter zijn voor jezelf.

BOVENGEMIDDELDE INTELLIGENTIE EN PRESTATIES

Een kenmerkend onderdeel van hoogbegaafdheid is de eerder genoemde bovengemiddelde intelligentie. Bovengemiddeld betekent dat het altijd in verhouding is met de intelligentieniveaus van de totale samenleving. Een bovengemiddelde intelligentie brengt mee dat je een IQ hebt van 130 of daarboven.

Vanwege de bovengemiddelde intelligentie heb je ook de potentie om te komen tot bovengemiddelde prestaties. Je hebt de gave om complexe problemen en vraagstukken op te kunnen lossen en je kunt binnen bedrijven een unieke en waardevolle bijdrage leveren vanwege jouw unieke denkwijze.

Je houdt ervan om steeds te kijken waar het beter kan en ziet al snel waar het mooier of sneller kan. Daar kun je een mooie meerwaarde mee creëren. Komen tot bovengemiddelde prestaties is echter alleen mogelijk als je doet waar jij van nature goed in bent en dat je dit in de juiste omgeving doet. Anders blijft het bij potentie.

Omdat je als hoogbegaafde anders denkt en leert, is het ook nodig dat je in een omgeving bent die aansluit bij jouw denk- en leerstijlen. Is dat niet het geval, zul je het moeilijker vinden om dingen te begrijpen en te onthouden. Dit heeft dan een negatieve invloed op je zelfvertrouwen waardoor je aan je eigen kunnen gaat twijfelen.

Daarnaast kan het hebben van een andere denk- of leerstijl jou belemmeren in het behalen van bepaalde resultaten. Onderzoek daarom wat jouw manier van denken is en welke leerstijl jouw voorkeur heeft. Zoek bijvoorbeeld op top-down leren en beelddenken. Dat zijn concepten waar veel hoogbegaafden herkenning in vinden.

SENSITIVITEIT VAN HOOGBEGAAFDE VOLWASSENEN

Een ander belangrijk kenmerk van hoogbegaafdheid is de sensitiviteit. Je ervaart en verwerkt intenser wat er om je heen en in je eigen lichaam gebeurt. Tegelijkertijd heb je ook een verlangen om geprikkeld te worden.

Deze gevoeligheid kan op verschillende manieren tot uiting komen. Bij sommige hoogbegaafden wordt deze gekenmerkt door een verlangen naar lichamelijke en/of beweegprikkels. Je vindt het dan fijn om veel te bewegen en lichamelijk bezig te zijn.

Het kan ook zijn dat je een grotere verbeeldingskracht hebt en jezelf kunt verliezen in een fantasiewereld.

Het kan daarnaast zijn dat je zintuigen intenser waarnemen waardoor je last hebt van een label in je shirt of de structuur van bepaald voedsel.

Op emotioneel gebied kun je bovendien extreme en complexe emoties ervaren en soms zelfs dagen van slag zijn als je iets vervelends hebt gezien op het nieuws.

Voor jou kunnen bepaalde dingen heel intens voelen terwijl de mensen om je heen dit niet zo ervaren. Anderen begrijpen daarom soms niet dat jij ergens last van hebt.

Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat je collega’s graag naar de radio luisteren maar dat jij je daardoor niet kunt concentreren. Of dat je het vervelend vindt dat collega’s in en uit lopen terwijl zij niet begrijpen wat daar storend aan is.

Als gevoelige hoogbegaafde ontvang je dan ook regelmatig opmerkingen in de trant van: ‘Stel je niet zo aan’, ‘Je bent te gevoelig’ of ‘Je bent te emotioneel’.

De kenmerkende gevoeligheid kan als een last ervaren worden, maar stelt je ook in staat om dieper te voelen. Je kunt intenser genieten van de mooie dingen en de prikkels die je waarneemt. Bovendien kun je anderen haarfijn aanvoelen en daardoor goed inschatten wat iemand nodig heeft zodat je daar op kunt inspelen.

DENKSTAPPEN VOORLOPEN

Als hoogbegaafde loop je vaak voor in je denkstappen en zie je sneller wat mogelijke gevaren, risico’s, kansen en oplossingen zijn.

Dit zorgt er regelmatig voor dat je te snel gaat voor anderen en dat je onbegrip of ongeloof terugkrijgt. Hierdoor kun je ook aan jezelf gaan twijfelen.

Als hoogbegaafde draag je in zekere zin de last van het zien wat er nog niet is. Voor het evolueren en het voortbestaan van onze samenleving is het belangrijk dat er mensen zijn die nieuwe mogelijkheden en toepassingen kunnen bedenken.

Vaak zijn dit de hoogbegaafden aangezien je als hoogbegaafde een natuurlijk verlangen hebt om dingen te begrijpen, te onderzoeken en ze te verbeteren. Vanuit de gave van het voorlopen kun je dan tot concepten komen die nodig zijn in de toekomst maar waarvan nog niet iedereen kan zien dat dit zo is.