hoogbegaafdheid IQ-test

Komt hoogbegaafdheid altijd naar voren in een IQ-test?

Adrienne van den Bos hoogbegaafdheid 14 Comments

Een tijd geleden zei een klant tegen mij “uit mijn IQ-test kwam een score van 127, dus dan ben ik niet hoogbegaafd. Maar ik herken me zo in de kenmerken.”

Dat was niet de eerste keer dat ik iemand dat hoorde zeggen. Sterker nog, ik hoor regelmatig verhalen van mensen die lange tijd hoogbegaafdheid zelfs aan de kant hebben geschoven omdat het jaren geleden niet bleek uit de IQ-test. En ondertussen blijf je dan zoeken naar antwoorden op de verkeerde plekken.

Het klopt dat hoogbegaafdheid een bovengemiddeld IQ meebrengt en een bovengemiddelde potentie op bepaalde vlakken. Daarom wordt vaak de IQ-test gebruikt om hoogbegaafdheid vast te stellen. Ik spreek trouwens over vaststellen en geen diagnose omdat hoogbegaafdheid geen stoornis is. Wanneer er dan uit een IQ-test een IQ van boven de 130 komt, ben je “officieel” hoogbegaafd. Al zeg ik zelf liever hoogintelligent, want hoogbegaafdheid is breder dan dat.

Hoogbegaafdheid is meer dan een hoog IQ

Als hoogbegaafde zit je namelijk fundamenteel anders in elkaar en die bedrading in jouw mooie hersenpan loopt anders dan bij niet-hoogbegaafden. En dat voel je ook. Niet iedereen begrijpt jouw gevoel voor humor, of waarom jij je ‘zo druk maakt’ over wereldse problemen of intens kunt reageren op onrechtvaardigheid. Niet iedereen begrijpt dat je sneller overprikkeld raakt en complexere en intense emoties hebt. En soms, begrijp je daar zelf waarschijnlijk ook niet zo veel van. 

Alleen het intelligentie component maakt dus nog niet hoogbegaafd. Hoogbegaafdheid is een samenspel tussen intelligentie en zijnskenmerken. Deze zijnskenmerken beschrijf ik ook in mijn gratis ebook. Daar komt bij dat jij je niet in alle kenmerken hoeft te herkennen om hoogbegaafd te kunnen zijn. Er is geen simpele checklist die je kunt afvinken. Daarom is het vooral belangrijk dat je kijkt naar de kenmerken waar jij je wel in herkent en wat dat voor jou betekent en jouw weg. Dat is uiteindelijk waar het om gaat, dat je het ziet als iets wat je kunt gebruiken om jezelf beter te leren kennen.

Is een IQ-test nodig om hoogbegaafdheid vast te stellen?

De IQ-test is een meetinstrument en een manier om hoogbegaafdheid vast te stellen. Veel mensen zien het als de manier om hun hoogbegaafdheid te kunnen bewijzen. Het voelt vaak alsof je dan pas mag vinden en zeggen dat je hoogbegaafd bent. Maar hoogbegaafdheid komt dus niet altijd naar voren in een IQ-test. Sommige hoogbegaafden scoren laag op een IQ-test, zelfs al hebben ze een hoog IQ

Een IQ-test is ook een momentopname. Dat is belangrijk om te onthouden. Want als je net op dat moment niet in staat bent om een goede prestatie te leveren, zul je dat zien in de score die uit de IQ-test rolt. Maar je bent nog steeds net zo hoogbegaafd. 

Veel hoogbegaafden scoren bovendien lager op IQ-testen omdat ze de vragen anders interpreteren of er “te moeilijk over nadenken”. Het ligt er bovendien ook aan wie de IQ-test afneemt. Is dat wel iemand die weet wat HB betekent? Mijn zienswijze is dan ook dat een IQ-test hoogbegaafdheid wel kan bevestigen, maar niet ontkrachten. Met een IQ score van, bijvoorbeeld 127, kun je dus toch hoogbegaafd zijn.

Een IQ-test is niet noodzakelijk, tenzij je het “officieel” wilt laten vaststellen.  Als het voor jou fijn is, dan kun je natuurlijk een IQ-test doen. Maar laat de test dan wel afnemen door iemand met ervaring op gebied van hoogbegaafdheid. Die kan dan ook rekening houden met de factoren die HB meebrengt. 

Wat kun je doen?

Vraag jezelf eerst af wat het belang is van een IQ-test. Is het omdat je iets aan iemand hebt te bewijzen? Weet dat het uiteindelijk gaat om de kenmerken waar jij je in herkent en wat dat voor jou betekent. Het “label” is uiteindelijk veel minder interessant. Het gaat er om dat jij jezelf beter leert begrijpen.

Zie een IQ-test niet als leidend. IQ scores zijn niet voldoende om te bepalen of je wel of niet HB bent. Blijf er daarom over lezen, praat erover, verdiep je er in. 

Wil je een IQ-test laten doen? Ga dan naar iemand met een specialisatie in hoogbegaafdheid.

Ik ben benieuwd, in welke kenmerken van HB herken jij je? Hoe belangrijk is het voor je om het “officieel” te weten? Laat je het me onder de blog weten?

Heb jij het ebook over hoogbegaafdheid al gelezen?
Dat kun je gewoon gratis aanvragen:

Ja, ik wil graag dat ebook!

Vorige blogVolgende blog

Comments 14

  1. Ik heb nooit een IQ test gehad. Ik heb 3 jaar HAVO gedaan (gemiddelde cijfers en ik moest er aan trekken) en daarna MBO4 afgerond en omdat ik graag werk op de werkvloer ben ik niet doorgestroomd naar HBO.
    Mijn broer en zusje hebben de havo met gemak doorlopen.
    Ik heb altijd geweten dat ik meer praktisch inzicht heb, maar ook dat ik minder goed feiten kan onthouden.
    Ik heb mezelf dan ook nooit als hoogbegaafd gezien.
    De laatste tijd is dat veranderd, maar de drempel om mezelf hoogbegaafd te noemen is ook nog aanwezig.

    Ik heb nu een zorg bedrijf en moest daarvoor een test afleggen in abstract analytisch denken. Tot mijn schrik had ik de hoogste score ooit binnen de organisatie (meer dan 100 mensen).
    Ik weet dat ik duidelijk anders in elkaar zit dan anderen. Voel me altijd onbegrepen en heb moeite om contacten te vinden die voor mijzelf bevredigend zijn.
    Maar als ik een penseel pak of op een andere manier iets kunstigs probeer te maken dan komen daar dingen uit waarvan ik mij niet kan voorstellen dat ik dat doe. Ik sta er bij en kijk ernaar alsof er iemand in mijn lichaam is gekropen…
    Zoals ik het zie ben ik niet heel goed in leren. Zeker niet uit boekjes. Maar kan ik dingen bovengemiddeld goed doorzien en toepassen.
    IQ test zou waarschijnlijk niet zo hoog uitvallen, maar ik herken veel.
    Erkenning zou wellicht helpen om meer zelfvertrouwen te ontwikkelen of wat beter uit te kunnen leggen aan anderen hoe ik in elkaar zit en waardoor.

  2. Ik vind het allemaal erg lastig.
    Ik voel me al mijn hele leven anders, maar ik weet niet waar het aan ligt.
    Ja ik ben slim, heb gymnasium en universiteit gedaan, een studie die niet iedereen kan en ik ben nu nog steeds de ene na de andere cursus aan het doen omdat ik leren zo leuk vind. Maar: werken put me uit, ik kan slecht tegen teveel tegelijk moeten, ik heb snel last van stress met lichamelijke klachten. Daarbij kan ik niet goed tegen grote groepen mensen, ik word dan heel moe, ik ben sowieso snel moe. Ook heb ik moeite met sociaal zijn, ik kan niet goed over koetjes en kalfjes praten, ik ben vaak serieus, soms begrijp ik grapjes niet, ik reageer soms raar op andere mensen of ik weet niet hoe ik het beste kan reageren (of: ik weet het wel, maar ik kan het niet).

    Ik herken me in HB, HSP en ASS, maar wat ben ik nou?
    Ik heb de IQ-test van Mensa gedaan, op taal en algemene ontwikkeling scoor ik hoog, maar op geheugen en ruimtelijk inzicht laag.
    De rest is gemiddeld. Mijn percentielscore kwam bij lange na niet in de buurt van HB. Naar mijn mening ben ik dan dus niet hoogbegaafd, dus blijven ASS en HSP ‘over’. Maar HSP is weer een onderdeel van ASS (mensen met autisme zijn ook heel erg prikkelgevoelig).

    Een IQ-test is niet heilig, maar ‘zijnskenmerken’ ook niet, zolang er zoveel overlap is tussen verschillende ‘eigenschappen / stoornissen. ‘
    Ik denk dat het belangrijkste is hoeveel last je ergens van hebt. Zolang je geen last van jezelf hebt, is het goed. Zodra dat wel zo is, moet je er wat aan doen, je laten onderzoeken etc.

  3. Vroeger heb ik wel eens een test gedaan, was wel iets beter dan gemiddeld. In mijn hoofd was ik dan altijd teleurgesteld, omdat ik vond dat ik het toch beter had moeten doen. Op school ging het elk jaar een beetje minder met leren. Tot ik op mijn 15e van de trap viel en daarna nooit meer goed heb geleerd. Testen durfde ik niet meer te maken, bang dat ik niet aan mijzelf kon voldoen. Nu bijna 40 jaar later, herken ik mij in de informatie die Adrienne ons geeft en begin ik weer tot leven te komen. Een test durf ik nog steeds niet te maken, nu snap ik waarom niet. Beetje bij beetje begin ik mijzelf te ontdekken.

  4. Ik heb onlangs een online iq-test gedaan. Ik vond het spannend omdat ik al tijden last heb van conecentratie- en geheugenproblemen en me begon af te vragen of mijn hoofd nog wel werkt en tegelijkertijd (en helemaal na het lezen van je e-book) toch ook denk hoogbegaafd te zijn. Het was fijn om dan toch 140 op het scherm te zien verschijnen. Om vervolgens onmiddellijk te denken: is 140 eigenlijk wel zo hoog, ben ik echt wel hoogbegaafd? En zo denk ik dan verder.
    Ik loop bij een psycholoog ivm slaapproblemen. Ze kan me regelmatig niet volgen (van hak op de tak, vanwege de vele verbanden die ik zie). Dan vraag ik me af of ik moet zeggen dat ik waarschijnlijk hb ben. Maar doe het dan niet, ik vind het ongemakkelijk.

  5. Hoogbegaafdheid, is iets dat vertelt dat je bovengemiddeld slim bent. Om in de maatschappij goed te kunnen functioneren is het van groot belang dat je sociaal-emotionele ontwikkeling op een minstens gemiddelde hoogte is.
    Hoogbegaafdheid is niet altijd prettig.

  6. Ik begrijp ook niet dat testen opnieuw gedaan moeten worden om te kijken of iemand HB is of niet. Je bent het of je bent het niet. Mijn dochter is 3 jaar geleden getest anders zou ze niet het speciaal onderwijs voor HB-ers kunnen volgen. Nu de Middelbare school in aantocht is hanteren sommige scholen toch echt opnieuw die dure test afname want die van 3 jaar geleden is alweer achterhaald. Zonder dat kan ze niet het versnelde en verbrede onderwijs dat die middelbare school aanbiedt volgen. Ook moet de cito score VWO zijn en het advies van de school ook VWO. Dit is niet het geval bij mijn dochter. Daar kwam cito Havo uit en advies VWO. En dan wordt er ook nog geloot om een plekje…. dus voor scholen is het wel degelijk belangrijk.

  7. Ik heb een paar jaar geleden een IQ test gedaan, maar daaruit kwam dat ik een gemiddelde intelligentie had. Met blokjes vormen nabouwen doe ik andersom (spiegelbeeld) op een of andere manier, maar dus niet goed. Betekenis van woorden was er ook zo een, er moet een woord tussenzitten wat zij op hun antwoordpapier hebben staan, anders is het niet goed. Daarnaast presteer ik niet zo goed onder tijdsdruk. Ook heb ik zelf een groot vermoeden van discalculie, maar dat is ook niet getest. Wat wel een uitblinker was waren de cijferreeksen onthouden en mijn kennis van geschiedkundige zaken. Uitslag van mijn psycholoog werd aldus gebracht: je doet je dus intelligenter voor dan je bent en als je die verkorte HBO opleiding wilt gaan volgen, moet je je wel afvragen of je dat kunt volbrengen. Jij hebt kennelijk ook veel meer tijd nodig dan gemiddeld. Wat wel vreemd is voor een vrouw is dat je zo goed die cijferreeksen kunt onthouden, jij hebt meer een mannenbrein. Tja… dat was best een vreemde boodschap, die me af en toe nog door het hoofd spookt en me parten speelt. Ik ben super onzeker in wat ik (aan)kan en dacht door die test juist die bevestiging te krijgen die ik dacht nodig te hebben.
    Mijn jongste zoon is een paar jaar voor mij getest en bleek HB, ik zag daarna zoveel herkenning in hoe hij werkt en de uitleg van zijn psycholoog destijds, dat ik dacht dat ik dat dan ook maar zeker moest weten. Het heeft mij meer schade gedaan dan dat ik er wat aan heb. Maar uiteindelijk heeft het ook wel weer geresulteerd in een soort omgekeerde psychologie; ik weet dat het erin zit, misschien denk jij (lees mijn psycholoog) dat ik het niet kan, maar dat kan ik heus wel. Dus schouders eronder en gaan! Die verkorte HBO studie heb ik inmiddels opgepakt en inmiddels het eerste half jaar (propedeuse) met goed gevolg achter de rug, de rest zal me ook wel gaan lukken…
    Ik zou diep van binnen nog steeds blij zijn met een ‘bewijs’, maar ik weet nu dat ik het niet nodig heb.

  8. Ik begrijp wat Piet bedoelt. Heb me zelf al heel vroeg afgezet tegen alles wat met kennis te maken had, omdat ik niet wist wat ik met mijn intelligentie moest en in de omgeving waarin ik opgroeide als adoptiekind geen gelijken kende. Wilde als kind en tiener dan ook ‘normaal’ zijn! Daardoor een enorme achterstand opgelopen in algemene ontwikkeling. Bewust. Maar toch werd ik nooit normaal…
    Toen mijn kinderen hoogbegaafd bleken te zijn wist ik eigenlijk al genoeg. Herkenning.
    Na het bijwonen van de Masterclass en het lezen van het E-book van Gifted People was het voor mij dan ook thuiskomen. En dat op mijn 48e! Een IQ test durf ik ( nog?) niet aan, maar heb ik ook niet nodig. Ik weet genoeg. Dit ben ik!

  9. Testen zijn tijdsopnames. Voel je je niet helemaal lekker of ben je gevoelig voor druk dan scoor je vaak lager. Daarbij komt ook nog dat er vaak een wiskundig element inzit. Volgens een test op een goede dag heb ik een IQ van 154. Volgens een psycholoog loop ik voor op mijn leeftijdsgenoten. Veel vrienden van mij zijn ook ouder. Ik heb genoeg testen verknalt in mijn leven b.v. de Cito-toets, proefwerken, tentamens en (rij-)examens. Sowieso heb ik vaak dat als ik de leerstof te simpel vind, ik vaak de eindstreep niet haal of een lagere score neerzet. Het is toch heerlijk om over alles na te denken in het leven. Maar door de leerfabrieken en prestatie-instituten moet je alles binnen een vaste periode halen. En maar klagen dat er kennis verloren gaat en dat Nederland is gezakt op de lijst van kennislanden. Ik heb geen test nodig om te weten hoe ik mij voel.

  10. Daarnaast zijn iq-test manipuleerbaar in die zin dat je je er op kunt voorbereiden. Ik heb om diverse redenen uitgebreide iqtests gedaan en onvoorbereid kom ik rond de 133-135 uit. Gedegen voorbereid is mijn hoogste score 167. Het verschil zit m bij mij vooral in de tijdsdruk en ‘weten’ hoe vragen bedoeld kunnen zijn. Dat zegt overigens niets over mijn iq, maar veel meer over de tests zelf. En wat heb ik er aan in de praktijk: vrij weinig. Wel leuk om te weten 🙂

  11. Ik deed voor de gein (omdat ik dit ook erg leuk vind!) altijd IQ testen op internet en dit waren dan wel zeer uitgebreide met ook vaak een tijdscomponent erin. Ik scoorde altijd tussen de 124 – 130. Totdat ik bij stichting Mensa officieel werd getest. Ik voelde mij zo “gekeurd” en opgejaagd dat ik de gehele test verpest heb. Toen was de score ineens 96 haha…..
    Het hele IQ gebeuren maakt dus geen snars uit, als jijzelf maar weet dat je anders dan anderen denkt, sneller schakelt, altijd 10 stappen voorruit bent en weet dat je oplossings gerichte vermogen enorm is. Allemaal cadeautjes of gaves, zoals je het noemen wilt. En ik maak er gretig gebruik van 😀

  12. Voor mijn gevoel wordt het verschil tussen HSP en HB dan nog kleiner, als het hebben van een hoog IQ niet per sé een voorwaarde is.
    Ook hoeven HB’ers niet altijd ‘uit te blinken’ in iets, dus wat is het verschil dan (nog) tussen HB en HSP?

    1. Post
      Author

      Hi Fedor, een bovengemiddeld IQ is wel onderdeel van HB, maar komt niet altijd naar voren in een test. Een bovengemiddelde potentie is ook onderdeel van HB, maar dat uit zich niet altijd in de vorm van uitblinken. Daarvoor spelen ook factoren als de omgeving een rol.

      1. Is een bovengemiddelde intelligentie dus ook altijd onderdeel van HB?
        Hoe zit het met mensen die in het verleden niet de juiste aandacht hebben gekregen?
        Daardoor zou bv de ontwikkeling minder zijn kunnen gegaan, waardoor iemand minder intelligent lijkt te zijn.
        (als in “algemene kennis”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *