Wat is het verschil tussen hoogbegaafd en meerbegaafd?
Binnen Gifted People richten we ons al jaren op hoogbegaafdheid, wat het is en wat het niet is.
We krijgen regelmatig de vraag wat meerbegaafdheid is en wat dan de verschillen zijn met hoogbegaafdheid. Dat en meer ontdek je in dit artikel.
Overzicht
In dit artikel bespreken we de volgende punten:
- Verschillende intelligentieniveaus in de samenleving
- Wat zijn de overeenkomsten tussen meerbegaafdheid en hoogbegaafdheid?
- Wat zijn de verschillen tussen meerbegaafdheid en hoogbegaafdheid?
- Kenmerken meerbegaafdheid bij kinderen
- Hoogbegaafde kinderen presteren op school vaak minder
Verschillende intelligentieniveaus in de samenleving
Daarvoor is het allereerst nodig om te begrijpen dat onze samenleving bestaat uit mensen met verschillende begaafdheden en verschillende intelligentieniveaus.
Als we de samenleving opdelen op basis van deze intelligentieniveaus, dan ontstaat onderstaande grafiek.
De grootste groep mensen in onze samenleving bestaat uit normaalbegaafden, zoals weergegeven in het midden van deze grafiek. De groep hoogbegaafden vinden we helemaal aan de rechterkant van de grafiek.
Tussen de normaalbegaafden en de hoogbegaafden in, vind je de groep meerbegaafd.
Meerbegaafdheid houdt in dat je een hogere intelligentie hebt dan de gemiddelde samenleving, maar niet hoog genoeg om hoogbegaafd te zijn.
Je bent meerbegaafd als jouw intelligentie tussen ongeveer de 120 en 129 ligt.
Je bent hoogbegaafd als jouw intelligentie boven de 130 ligt.
Wat zijn de overeenkomsten tussen meerbegaafdheid en hoogbegaafdheid?
De belangrijkste overeenkomst van meerbegaafdheid met hoogbegaafdheid ligt in het feit dat beiden gekenmerkt worden door een bovengemiddelde intelligentie.
Dat brengt ook bepaalde uitingen mee die overlap vertonen. Zo zijn meerbegaafden ook leergierig, nieuwsgierig en geïnteresseerd en ze zijn sneller en intenser dan normaalbegaafde leeftijdsgenoten.
Een andere overeenkomst is dat zowel meerbegaafden als hoogbegaafden een andere omgeving nodig hebben om tot ontwikkeling te komen. Al is bij meerbegaafden in de schoolse omgeving een relatief kleinere aanpassing vaak al voldoende. Denk aan verdieping, versnelling of verbreding van de lesstof.
In de sociale omgeving zullen meerbegaafden, net als hoogbegaafden, het beste aansluiting vinden met gelijkgestemden. Al is dat voor meerbegaafden iets gemakkelijker te realiseren omdat het aantal meerbegaafden in het onderwijs en de werkomgeving groter is. Een groter percentage van de samenleving is namelijk meerbegaafd (ongeveer 7% tegenover +/- 2,5% hoogbegaafden).
Meerbegaafden kunnen daarnaast nog iets gemakkelijker de aansluiting maken met mensen met normale begaafdheden.
Zowel meerbegaafden als hoogbegaafden hebben overigens het vermogen om goed te leren, als ze passend ondersteund worden. Meerbegaafden leren ook sneller dan gemiddeld, maar hebben soms nog wel meer herhaling nodig dan hoogbegaafden.
Wat zijn de verschillen tussen meerbegaafd en hoogbegaafd-zijn?
Aangezien meerbegaafdheid en hoogbegaafdheid nog best wat overlap vertonen, kan het moeilijk zijn om te herkennen of er sprake is van meerbegaafdheid of van hoogbegaafdheid.
Als je bijvoorbeeld een IQ-test doet en daar komt een score van 129 uit, zou dat betekenen dat je meerbegaafd bent. Maar dat is een beetje te zwart-wit.
Op de eerste plaats omdat hoogbegaafdheid en de bijpassende IQ-score niet altijd naar voren komt in een IQ-test. Op de tweede plaats omdat hoogbegaafdheid meer is dan alleen de intelligentie.
Hoogbegaafdheid kenmerkt zich namelijk ook door andere factoren. Denk aan het gevoel van anderszijn, het intenser ervaren van de wereld om je heen en je eigen binnenwereld. En denk aan het sneller denken en voorlopen in je ontwikkeling.
Bij een IQ-score van 129 waarbij jij jezelf ook herkent in de kenmerken Anders, Intens en Snel, is dus nog steeds de kans aanwezig dat je hoogbegaafd bent.
Daarom is het belangrijk om de (nuance)verschillen te leren herkennen. Een aantal van deze verschillen vind je hieronder.
- Een belangrijk verschil tussen meerbegaafd en hoogbegaafd is de intensiteit. Meerbegaafden zijn al iets intenser, maar hoogbegaafden zijn nog veel intenser in de beleving van hun emoties en soms ook in de uiting daarvan. Ze zijn intenser in het opnemen van informatie (als het hen interesseert). En ze zijn intenser in wat ze doen. HB’ers kunnen iets vol overgave doen, soms zelfs obsessief lijkend.
- Voor hoogbegaafden is het daarnaast vele malen lastiger om de aansluiting te maken met mensen met gemiddelde begaafdheden, omdat ze hier verder vanaf liggen. Hoogbegaafden lopen bovendien qua ontwikkeling dusdanig voor op klasgenoten en leeftijdsgenoten dat ze minder raakvlakken en interesses delen met leeftijdsgenoten. Ze zoeken dan vaak het contact met oudere jongeren of volwassenen.
Kenmerken meerbegaafdheid bij kinderen
Een hogere intelligentie zorgt ervoor dat een meerbegaafd kind, net als een hoogbegaafd kind, sneller en complexer kan denken dan een normaalbegaafd kind. Dit heeft invloed op hoe ze de wereld bekijken en beleven.
Meerbegaafde kinderen behoren vaak tot de top van de klas omdat ze slimmer zijn dan kinderen met normale begaafdheden.
Tegelijkertijd kan een meerbegaafd kind nog steeds goed mee in de manier van lesgeven en de lesstof en heeft hij of zij soms maar een kleine aanpassing nodig om geprikkeld te blijven binnen het curriculum.
Bovendien is een meerbegaafd kind vaak geïnteresseerd in de lesstof, daarom vaak oplettend en gefocust in de klas en daarmee in staat om de lesstof goed tot zich te nemen.
Hoogbegaafde kinderen presteren op school vaak minder
Hoogbegaafde kinderen kunnen bovengemiddeld presteren, maar dat is voor een groot deel afhankelijk van de mate waarin een hoogbegaafd kind zich interesseert voor de lesstof. Het is ook afhankelijk van de mate waarin de lesstof op een voor hoogbegaafden passende manier wordt aangeboden. Beide zijn helaas niet altijd het geval. Dit heeft vervolgens invloed op de prestaties.
Meerbegaafde kinderen hebben ten opzichte van hoogbegaafde kinderen vaak ook beter geleerd om door te zetten en om te gaan met faalervaringen. Zij hebben namelijk meer moeite moeten doen om de lesstof te beheersen. Hoogbegaafde kinderen die voorlopen in hun ontwikkeling maken zich relatief snel dingen eigen en zijn het daarom niet gewend dat iets niet in één keer lukt.
Onder andere om deze redenen doen meerbegaafde kinderen het soms op school beter dan hoogbegaafde kinderen.
Twijfel je tussen hoogbegaafdheid en meerbegaafdheid?
Wanneer je twijfelt of je kind meerbegaafd of hoogbegaafd is, kan een intelligentietest soms uitsluitsel geven.
Belangrijk daarin is om mee te nemen dat er verschillende factoren zijn die een meting van IQ negatief kunnen beïnvloeden. Denk aan faalangst of het te complex nadenken over bepaalde vragen.
Daarom is het belangrijk om ook de zijnskenmerken van hoogbegaafdheid mee te nemen in het onderzoek en op basis daarvan te bepalen wat jouw kind nodig heeft.
Meer ontdekken over hoogbegaafdheid?
Wil jij je verder verdiepen in hoogbegaafdheid? Onderstaande opties gaan jou daarbij helpen.
Gratis Introductie Masterclass over hoogbegaafdheid
Ontdek meer over wat de drie hoofdkenmerken van hoogbegaafdheid inhouden, hoe je HB kunt herkennen en wat het verschil is met hoogsensitiviteit.
Gratis HB-test
Twijfel je of hoogbegaafdheid relevant is voor jou? Doe dan onze gratis HB-test en ontdek of het relevant genoeg is voor jou om je er verder in te verdiepen.