Als je ooit een keer een burn-out hebt gehad, wil je dat hoogstwaarschijnlijk en begrijpelijk niet nog een keer meemaken.
Het is daarom ook positief als je oplettend gaat zijn op signalen die aangeven dat je toch weer te veel van jezelf vraagt en signalen die aangeven dat er een mismatch is tussen jouw blauwdruk en je omgeving.
Maar wat er soms ook gebeurt, is dat er een beschermingsmechanisme optreedt dat iets te beschermend wordt. Een burn-out brengt namelijk een bepaalde pijn met zich mee die je in de toekomst bewust en onbewust wilt voorkomen.
Daardoor kun je na een burn-out extra alert worden op alles wat mogelijk weer tot overbelasting kan leiden en jezelf daar sterker tegen gaan beschermen. Dat kan vervolgens invloed hebben op wat je wel en niet aangaat.
Zo kan het zijn dat je vaker (nieuwe) uitdagingen uit de weg gaat, dat je minder verantwoordelijkheid op je neemt of dat je jezelf preventief afremt.
Misschien herken je bijvoorbeeld dat je vóór je burn-out overal enthousiast ‘ja’ op zei en dat je daarna juist bijna automatisch ‘nee’ bent gaan zeggen uit angst dat het te veel of te zwaar zal zijn.
Vanuit dat beschermingsmechanisme kan het soms ook lastig worden om onderscheid te maken tussen iets wat daadwerkelijk te veel van je vraagt en iets wat vooral spannend voelt omdat je bang bent dat het opnieuw te veel zal worden.
Hoewel een bepaalde mate van alertheid en voorzichtigheid je zeker kan helpen om niet opnieuw over je grenzen heen te gaan, kun je er ook in doorschieten.
Hierdoor kan er dan een nieuw probleem ontstaan: je krijgt juist te weinig van wat je nodig hebt.
Als hoogbegaafde heb je namelijk na een burn-out niet alleen voldoende rust en herstel nodig. Je hebt óók voldoende mentale uitdaging en prikkeling nodig om je goed te voelen.
Voldoende prikkeling en uitdaging hoeft overigens niet te betekenen dat je agenda weer helemaal vol moet staan. Het kan ook zitten in iets nieuws leren, je even ergens in vastgrijpen dat je belangrijk of interessant vindt of een leuke activiteit ondernemen met anderen.
Dit is ook belangrijk om in de gaten te houden als je na je burn-out terugkeert naar werk. Vaak krijg je namelijk het advies om rustig op te bouwen. Dat is natuurlijk niet voor niets. Maar wat voor iemand anders een prettige manier van opbouwen is, kan voor jou heel anders zijn.
Wanneer je bijvoorbeeld op je werk vooral eenvoudiger of minder complex werk krijgt om je niet te overbelasten, kun je tegelijkertijd te weinig van de mentale uitdaging krijgen die je nodig hebt.
Hierdoor kun je dan juist onderprikkeld raken. En wanneer die onderprikkeling langdurig aanhoudt, kan dat uiteindelijk bijdragen aan een bore-out.
Een bore-out kan vermoeidheid, lusteloosheid en zelfs gevoelens van eenzaamheid met zich meebrengen, waardoor het soms kan voelen alsof je opnieuw richting een burn-out gaat.
Hoewel sommige signalen op elkaar kunnen lijken, ligt er bij een bore-out iets anders onder. Waar er bij een burn-out sprake is geweest van langdurige overbelasting, spelen bij een bore-out juist langdurige onderbelasting en onderprikkeling een belangrijke rol.
De balans kan na een burn-out dus ook naar de andere kant doorslaan.
Na een burn-out is het daarom belangrijk om opnieuw te ontdekken welke mate van inspanning, ontspanning én prikkeling bij jou past en om dat bewust op te zoeken.
Het gaat er dus niet om dat je voortaan zo min mogelijk van jezelf moet gaan vragen. Het gaat erom dat je leert herkennen wat voor jou te veel is, maar óók wat te weinig is. Zodat je niet steeds van het ene uiterste in het andere terechtkomt.
Als je al eens een burn-out hebt gehad, is het interessant om eens bij jezelf te onderzoeken: zijn er dingen die je sinds je burn-out niet meer doet omdat ze daadwerkelijk niet goed voor je zijn? Of zijn er misschien ook dingen die je uit de weg bent gegaan omdat je bang bent dat ze te veel zullen zijn, terwijl ze je mogelijk juist energie, plezier, groei of mentale prikkeling kunnen geven?
PS. De deuren van Insight zijn weer heel even open. Als je tijdens het lezen van deze HB-updates merkt dat je niet alleen wilt voorkomen dat je opnieuw over je grenzen gaat, maar vooral beter wilt begrijpen wie jij bent, wat bij jou past en hoe je daarnaar kunt gaan leven, dan is Insight daar precies voor bedoeld.
En deze Insight-ronde krijg je om een heel leuke reden iets extra’s: Harm en ik worden namelijk (als alles goed gaat) in januari 2027 ouders.
Omdat ik in 2027 met verlof ga, krijg je als Insight-deelnemer deze ronde zes maanden (gratis) extra toegang tot het programma. Zo heb je alle tijd en ruimte om je blauwdruk te leren kennen en steeds meer in het verlengde daarvan te gaan leven.
Meer info over Insight vind je hier.
PPS. Je kunt hier ook nog het gratis e-book ‘Nooit meer een burn-out’ aanvragen, mocht je dat nog niet gedaan hebben. Daarin deel ik ook de drie grootste fouten die je niet wilt maken als je in een burn-out zit, waaronder ‘de verkeerde prikkels mijden’.
Wil je ontdekken wat hoogbegaafdheid precies is en voor jou meebrengt? Kijk dan bij het programma ‘Anders, Intens en Snel’.
AIS is de plek waar je op jouw tempo meer kunt ontdekken over hoogbegaafdheid, waar al jouw HB-vragen beantwoord worden, waar je herkenning vindt in de verhalen en vragen van anderen en waar je de HB-kant van jezelf beter leert begrijpen.