Jaren geleden viel mij iets op. Als ik iets schreef over de burn-out en over hoe je als hoogbegaafde in een burn-out terecht kunt komen, kreeg ik vaak reacties als: ‘Ik heb al drie burn-outs gehad’ en zelfs opmerkingen als: ‘Ik weet niet eens meer hoeveel burn-outs ik al achter de rug heb’.

In eerste instantie verbaasde ik me daarover, want word je na een eerste burn-out dan gevoeliger voor een volgende burn-out? Of speelt er iets anders mee? Ik ben me daar toen eens in gaan verdiepen.

Wat ik onder andere zag was dat hoogbegaafden soms uit een plichtsbesef te vroeg weer aan het werk gingen of dat ze van zichzelf bleven verwachten dat ze op eenzelfde soort manier konden functioneren als voor de burn-out. En dan word je inderdaad gevoeliger voor een volgende burn-out. Hier ga ik in de volgende HB-update nog wat dieper op in.

Wat ik daarnaast ook vaak zag gebeuren, was dat de focus lag op herstellen en terugkeren naar werk, maar te weinig op de vraag waarom je überhaupt in die burn-out terechtkwam. Vaak werd verwacht dat je na je herstel gewoon weer hetzelfde werk op dezelfde manier zou oppakken, hooguit met een paar kleine aanpassingen.

De burn-out werd in die zin behandeld als een incident, terwijl de onderliggende oorzaak niet werd weggenomen. Als je daarna weer terugkeert naar dezelfde manier van werken, dezelfde verwachtingen en dezelfde patronen, is het niet zo vreemd dat je opnieuw vastloopt.

Daar komt nog bij dat je als hoogbegaafde door een aantal typische valkuilen extra gevoelig bent voor een burn-out. In het gratis e-book ‘Nooit meer een burn-out’ beschrijf ik vier van die valkuilen: de valkuil van oververantwoordelijkheid, de valkuil van bovengemiddeld aanpassen, de valkuil van de turbostand en de valkuil van te veel tegelijk.

De valkuilen waar jij herkenning in vindt, zullen niet ineens verdwijnen. Je kunt uiteraard leren er beter mee om te gaan en ze sneller leren herkennen, maar je zult er in zeker mate altijd een bepaalde gevoeligheid voor houden.

Een burn-out gaat dus in de kern niet over te hard werken. Veel vaker gaat het over jarenlang leven en werken op een manier die eigenlijk niet bij jou past.

Wat daarom belangrijk is, is dat je niet alleen herstelt van je burn-out, maar ook kijkt naar de omstandigheden die eraan hebben bijgedragen. En dat je vervolgens kijkt naar wat de juiste omstandigheden zijn voor jou en hoe je die kunt creëren, zodat ook de valkuilen minder ruimte krijgen en de gekoppelde gaven juist beter benut kunnen worden.

Welke omstandigheden voor jou passend zijn, hangt voor een groot deel af van hoe jij bedraad bent, wat je nodig hebt in je werk en leven en waar jouw kwaliteiten het beste tot hun recht komen. Samen vormt dat wat we bij Gifted People je persoonlijke blauwdruk noemen.

Wanneer je nu in een burn-out zit, is het dus waardevol om niet alleen te kijken hoe je kunt herstellen, maar ook naar waarom je in eerste instantie in een burn-out terecht bent gekomen. Want pas wanneer je de onderliggende patronen en omstandigheden verandert, verklein je de kans dat je opnieuw in dezelfde valkuilen terechtkomt.

Of je nu in een burn-out zit, er tegenaan zit of een burn-out juist wilt voorkomen: begin bijvoorbeeld met het gratis e-book ‘Nooit meer een burn-out’ en kijk vanuit daar wat je nu al kunt veranderen om de kans op een (volgende) burn-out te verkleinen.