Trek het je niet zo aan

Trek het je niet zo aan

Adrienne van den Bos Hoogbegaafdheid 11 Comments

Het was rond de herfst en de helft van de afdeling waar ik destijds werkte was verkouden. Op alle bureaus stond dan ook een grote tissue doos. In die periode kregen we een nieuwe leidinggevende. Deze vertelde een tijd later dat de eerste keer dat hij de afdeling was opgelopen, hij de tissuedozen had zien staan en gedacht had ‘oh shit, ik ben terecht gekomen op een jankafdeling’. 

Hij bedoelde het een beetje gekscherend, maar het is wel tekenend voor de manier waarop we met emoties omgaan. Emoties zijn in ons land nog best een beetje ‘not done’. We mogen ze wel hebben, maar ze liever niet te veel laten zien. Dat maakt de ander immers ongemakkelijk. Er hangt nog veel schaamte heen om het hebben van emoties. Huilen doe je daarom maar op het toilet. Boos zijn doe je thuis. En dat enthousiasme mag wel iets minder. 

Emoties zijn een belangrijk onderdeel van ons zijn en we hebben het nodig om deze tot uiting te laten komen. Opgekropte en ongeleefde emoties zijn een bron van ongeluk. We zijn als mens nou eenmaal emotionele wezens. En wanneer je je herkent in de emotionele overprikkelbaarheid van Dabrowski, dan zijn deze emoties nog net iets intenser. 

Emotionele overprikkelbaarheid 

Naast de psychomotorische overprikkelbaarheid, herkennen veel hoogbegaafden (en ook HSP’ers) zich in de emotionele overprikkelbaarheid. Kenmerken daarvan zijn: extreme, complexe en intense emoties. Je hebt een verhoogde belangstelling voor, en reactie op je omgeving. Je hecht je sterk aan mensen, plaatsen en dingen en je wordt regelmatig beschuldigd van “overreageren” en “aanstellen”. Op jonge leeftijd had je veel driftbuien en kon je in woede uitbarsten als je bijvoorbeeld een spelletje verloor, je buitengesloten voelde of als dingen niet gingen zoals jij dat wilde. Als volwassene ben je vaak betrokken bij sociale kwesties waarbij je vanuit idealisme iets wilt betekenen. 

Trek het je niet zo aan joh! 

Wanneer je je herkent in de kenmerken die passen bij deze overprikkelbaarheid, zul je ook ongetwijfeld hebben gehoord ‘trek het je niet zo aan joh’ of ‘je kunt ook overdrijven’. Maar voor jou voelt het niet als overdrijven en het is makkelijker gezegd dan gedaan om het je niet zo aan te trekken. Je kunt namelijk intens verdriet ervaren als de school parkiet is overleden of als je terug naar huis moet na een bijzondere vakantie. Je kunt intens boos worden als iemand je oneerlijk behandelt, of als je onrechtvaardigheid ziet gebeuren. De emoties die je voelt, gaan diep door alle lagen van wie jij bent heen.  

Deze sterke, intense emoties zijn een belangrijk onderdeel van wie jij bent. En alle emoties die je hebt, mogen er ook zijn. Adviezen als ‘trek het je niet zo aan’, kun je dus gewoon naast je neerleggen. Maar, belangrijk is wel dat je niet ten onder gaat aan je eigen emoties. 

Naast dat je intens je eigen emoties kunt ervaren, kun je ook de emoties van anderen intens ervaren. In omgevingen met mensen die last hebben van negatieve emoties, kun je daarom bijvoorbeeld blij binnen stappen en verdrietig vertrekken. Je kunt er zelfs uitgeput van raken zonder dat je precies kunt benoemen waarom. Wanneer je merkt dat je vaak vrolijk van huis gaat en minder goed gestemd terugkomt, is het goed om de omgevingen waar je in functioneert eens onder de loep te nemen. 

Wat kun je doen? 

Heb je vaak intense negatieve emoties? Onderzoek waar deze vandaan komen. Wat of wie maakt jou steeds verdrietig of boos? En wat zegt dat over wat je te doen hebt? Onderzoek ook waar jouw positieve emoties vandaan komen. Hoe kun je dat vergroten? En kijk of er omgevingen zijn die je beter kunt mijden omdat ze je emotioneel uit balans halen. 

Wanneer je weet dat je intense emoties kunt ervaren, dat je bovengemiddeld gevoelig bent en jezelf dingen snel aantrekt, leer jezelf dan ook aan om hiermee om te gaan. Leer jezelf steeds beter kennen, wat werkt voor jou? Misschien werkt het voor jou om jezelf van bepaalde dingen af te schermen. Misschien werkt het voor jou om een kwartier lang uitbundig te huilen. Of om even heel boos te zijn. Doe dat dan ook. Je gaat merken dat het heel bevrijdend is als je jouw emoties de ruimte geeft. En nee, dat hoeft niet in het openbaar. Vaak is het juist heel fijn om dat in je alleen tijd te doen. Maar schaam je er niet voor. 

Ik ben benieuwd, herken je dit? En hoe ga jij er mee om? Laat je het me onder de blog weten? 

Heb jij het e-book over hoogbegaafdheid al gelezen?
Dat kun je gewoon gratis aanvragen:

Ja, ik wil graag dat e-book!

Vorige blogVolgende blog

Comments 11

  1. Zo herkenbaar dit. “Stel je niet zo aan!” “Doe toch niet zo overdreven” zo vaak worden die dingen gezegd. Het doet pijn als mensen mij beschuldigen van overdrijven, terwijl ik al een ingehouden reactie geef.

    Vandaag het e-book gevonden en gelezen. En gehuild op de bank van herkenning. Neem dit mee naar psycholoog en coach, hopelijk brengt dit inzicht de doorbraak.

  2. Vandaag blij van huis gegaan. Heerlijk fietsen en ” even onverwacht bij een kennis langs, enkel voor een kopje thee” . Goed bedoeld werd ik ineens meegesleept van hier naar daar en dan nog een druk restaurant in vol met kinderen. Alles in mij schreeuwde ” nee! Ik trek dit niet. Stop!” De goed bedoelende kennis begreep niets van mijn dringende verzoek dat ik naar huis wilde. Nu!
    Helemaal beroerd en down thuis gekomen, terwijl ik zo heerlijk fietsend door de natuur was begonnen. Thuiskomende met een stresslevel van 99%.
    Dan denk ik….morgen probeer ik het overnieuw om er een positieve dag van te maken, maar dan wel strikt alleen….deze kennis, lag niet op mijn lijn…..oeff!

    1. Post
      Author
  3. Die driftbuien tijdens de jeugd horen er ook bij? Wauw… dat geeft een andere kijk op mijn vroege jeugd. En op één van de factoren die mijn pestverleden hebben veroorzaakt, nu ik erover nadenk.

    Ik heb al langer het gevoel dat ik emoties soms heftiger beleef (ook die van anderen) of er langer in blijf hangen dan ik zou willen. Bedankt voor deze inzichten. Weten ‘dat het erbij hoort’ is een begin om ermee te leren omgaan.

    1. Post
      Author
  4. Erg herkenbaar! ben nu iemand geworden die heel behoedzaam is met het uiten van emoties..maar als kind was ik een en al enthousiasme, en kon ik ook intens verdrietig zijn (nog steeds)wat ik nu terug zie ik mijn kinderen..en van mij mag dat er allemaal zijn, zo puur, maar ik leer ze er wel op een goede manier mee omgaan! Ik ervaar ook veel emoties die ik vanuit mijzelf niet verklaren kan..kga steeds meer na bij mezelf of het van mij of iemand anders is..thuis kan ik erg het gevoel van mijn partner overnemen bijv. regelmatig voel ik me behoorlijk uitgeput! potje flink huilen of in een kussen stompen helpt wel. Voelt wel eenzaam omdat ik vaak heel goed in staat ben om te geven waar een ander behoefte aan heeft maar de ander niet ziet/begrijpt wat ik nodig heb en als ik het aangeeft ze het ook niet kunnen geven..

    1. Post
      Author
  5. Erg herkenbaar, vooral het meeleven met verdriet of blijheid. Of als reacties na een gelanceerd idee louw zijn dan maar direct van het idee afstappen. Later ben je dan een draaikont.

    Het alleen booszijn werkt ook erg goed. Je kunt na die tijd gewoon reageren op waar je boos op was.

    Erg herkenbaar allemaal.
    Bedankt

    1. Post
      Author
  6. Ik heb als kind zo vaak te horen gekregen dat ik me niet aan moest stellen of niet zo moest overdrijven, dat ik me voorgenomen heb om die zinnen nooit, maar dan ook nooit tegen mijn kinderen te gebruiken. Wie ben ik om te bepalen of iemand overdrijft. Als ik het iemand hoor zeggen, komt er een onbeschrijflijke woede in me naar boven. Ik heb me zo vaak onbegrepen en niet-gezien gevoeld. Door alle onbegrip binnen mijn familie heb ik besloten om met hen te breken. Ik kwam vaak zo verdrietig thuis, dat ik uit zelfbescherming niet anders kon. Het voelde toen zo goed. Ik was zo opgelucht dat ik eindelijk voor mezelf heb kunnen kiezen. Daarna is mijn leven pas echt begonnen en heb ik me kunnen ontwikkelen. Ik ben nu gelukkig met mezelf en ik weet dat ik emoties zeer intens beleef. Die zijn van mij en ze zijn goed. Ik breek nu makkelijker met mensen die me niet (willen) begrijpen en waarbij ik me ongelukkig voel. Maar man, man,man, wat een strijd is dat geweest. Het is het waard, nu.

    1. Post
      Author

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *